تبلیغات
تاریخ و تمدن ایران History & Culture of Iran
تمدن ایران زمین

روی برج و باروی «فلک‌الافلاک» هم درختچه سبز شد
خبرنگار امرداد - آفتاب یزدانی :
تابستان، گرما، نم و بارش‌های پراکنده، محیط مناسبی برای بالیدن گیاهان و درختچه‌ها فراهم کرده چنان‌که درختچه‌ها سر از پا نشناخته و حتا دست از سر برج و باروهای آثار باستانی بر نمی‌دارند. به گزارش میراث خبر این‌گونه به نظر می‌رسد که بی‌توجهی مسوولان میراث فرهنگی به بناهای تاریخی، روند رشد این گیاهان را شتاب بخشیده و پس از ارگ کریم‌خانی، این بار نوبت به روییدن درختچه بر برج و باروهای «فلک‌الافلاک» رسیده است.
 فلک‌الافلاک  یا  دژ «شاپورخواست»، دژی تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است که با نام دژ١٢ برجی هم شناخته می‌شود و دیرینگی آن به دروزگار ساسانیان می‌رسد. این دژ از سنگ آجر، خشت و ملات گچ و آهک است.
اما گویا این ملات و آن گچ و آهک با خالی نشدن درستِ باران از ناودان‌ها، نتوانسته‌ جلوی رویش درختچه‌ها و گیاهان را بگیرد چنان‌که در برج و باروهای جنوب و جنوب باختری(:غربی) دژ، درختچه‌هایی روییده‌اند که شمار آن‌ها کم نیست.
 بودن گیاهان در جاهای گوناگون بافت دژ از ناودان گرفته تا بدنه و پایه‌ی سنگی دژ و ریشه دواندن درختچه‎ها و گیاهان در میان آن، گواهی است بر بودن منبعی از رطوبت، كه نیاز آبی این گیاهان را برآورده می‎کند. این درختچه‌ها و ریشه‌دواندن‌هایشان خطری برای این دژ هزار و اندی‌ساله به شمار می‌آیند.  
  نه تنها درختچه‌ها بلکه ترک‌ها و زخم‌های بزرگی که فلک‌الافلاک بر تن خود دارد بر نبود مدیریت کارآمد و نابسامانی شرایط بهسازی(:مرمت) و نگهداری این بنا گواهی می‌دهد.
 دژ فلک‌الافلاک در سال 1349 به شماره 883 در سیاهه‌ی یادمان‌های ملی ایران به ثبت رسید و در سال 1354 این بنا با راه‌اندازی موزه‌ی مردم‌شناسی و مفرغ‌های لرستان، موزه شد.
 در این میان بازدیدکنندگان در بخش ورودی بنا که به سوی شمال و در بدنه‌ی برج جنوب باختری است و پس از گذر از راهروی ورودی به حیاط نخستین می‌رسند  و با چهره‌ای نازیبا از ریخته شدن آجر، سنگ و کلوخ روبه‌رو می‌شوند چنان‌كه گذر از میان آهن‌ها، آجرها و خاکی که در آن بخش ریخته شده، کار دشواری است.
 موزه‌ی مردم‌شناسی که هم‌اکنون پذیرای بازدید‌کنندگان است دارای 12 بخش با مجموعه‌ای از صحنه‌های طراحی شده و اشیایی است كه در پیوند با زندگی بومی مردم لرستان است. از تولد و باورها، آیین‌های عروسی، مشاغل سنتی، موتابی، دست‌بافته‌های بومی و مسکن عشایر مردم لرستان گرفته تا آیین سوگواری، موسیقی و سنگ‌گورها را می‌توان در این موزه دید.
در این میان سنگ‌گورهایی که كهن‌‌ترین آن‌ها‌ «برد ممکی»، برجای‌مانده از روزگار سلجوقیان است، نمونه‌هایی از سنت و گذشته و تاریخ لرستان است که در این موزه به نمایش درآمده است. البته این سنگ قبرهای كهن بدون هیچ محافظی و بدون آن‌که در جایی دور از دست بازدیدکنندگان باشند به سادگی در دسترس هستند.
 با آن‌که فلک‌الافلاک  در مرکز خرم‌آباد است و یکی از برجسته‌ترین بناهای تاریخی این گستره به‌شمار می‌رود ولی از نگاه مسوولان دور مانده است. همه‌ی این‌ها بر مدیریتی نامناسب در بخش میراث فرهنگی استان لرستان اشاره دارد و نیاز به رسیدگی به شرایط موجود را بیش از پیش می‌کند.
 
  










طبقه بندی: مکان های تاریخی،